Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định định mức kinh tế – kỹ thuật trong lĩnh vực lâm nghiệp và kiểm lâm, nhằm hoàn thiện cơ sở cho việc lập dự toán, tổ chức thực hiện, nghiệm thu và thanh quyết toán, bảo đảm rõ ràng, thống nhất trong toàn ngành. Dự thảo Thông tư gồm 3 chương, 17 điều và 8 phụ lục, bao quát 4 nhóm công việc lớn và dự kiến thay thế 8 văn bản hiện hành.
Định mức kinh tế – kỹ thuật là căn cứ chuyên môn để xác định mức hao phí cần thiết cho một đơn vị công việc. Tuy nhiên, hiện nay, các định mức trong lĩnh vực lâm nghiệp và kiểm lâm đang được quy định tại nhiều văn bản, được ban hành trong các giai đoạn khác nhau, gây khó khăn trong quá trình tra cứu và áp dụng. Trong khi đó, hoạt động lâm nghiệp được triển khai trong những điều kiện rất khác nhau. Cùng một nhiệm vụ nhưng mức hao phí có thể thay đổi tùy thuộc vào địa hình, loại rừng, thực bì, quy mô diện tích và quãng đường di chuyển đến hiện trường. Bên cạnh đó, công nghệ trong lĩnh vực lâm nghiệp cũng thay đổi nhanh chóng, với các thiết bị bay không người lái, hệ thống định vị toàn cầu, ảnh viễn thám, hệ thống thông tin địa lý và cơ sở dữ liệu số ngày càng được sử dụng rộng rãi.
Thông tư quy định định mức kinh tế – kỹ thuật trong lĩnh vực lâm nghiệp và kiểm lâm được xây dựng không chỉ nhằm tập trung các quy định về một đầu mối, mà còn cập nhật những định mức đã lạc hậu, bổ sung các công việc còn thiếu và tạo cách thức áp dụng thống nhất trong bối cảnh tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và phương thức làm việc của ngành đã có nhiều thay đổi.
Dự thảo Thông tư tập trung quy định định mức kinh tế – kỹ thuật đối với 4 nhóm công việc lớn, gồm: Sản xuất giống cây trồng lâm nghiệp và một số biện pháp lâm sinh; điều tra rừng, kiểm kê rừng, theo dõi diễn biến rừng và phân định ranh giới rừng; giao rừng, cho thuê rừng và tuần tra bảo vệ rừng; khai thác gỗ và khai thác thực vật rừng ngoài gỗ. Các định mức chi tiết được sắp xếp trong 8 phụ lục theo từng nhóm công việc, giúp cơ quan quản lý, chủ rừng, đơn vị tư vấn và người trực tiếp thực hiện dễ dàng tra cứu, xác định đúng nội dung cần áp dụng, thay vì phải đối chiếu nhiều văn bản như trước đây.
Dự thảo cũng bổ sung hoặc làm rõ định mức đối với khai thác gỗ, khai thác thực vật rừng ngoài gỗ, tuần tra bảo vệ rừng và một số hạng mục phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng như xử lý thực bì, làm đường băng hoặc đường ranh cản lửa, giảm vật liệu cháy dưới tán rừng. Việc bổ sung các định mức này tạo cơ sở chung để địa phương và các đơn vị thực hiện trong quá trình lập thiết kế, dự toán và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Đặc biệt, mức hao phí sẽ không áp dụng cố định cho mọi địa bàn. Dự thảo quy định các hệ số điều chỉnh theo điều kiện lập địa, địa hình, loại rừng, cự ly di chuyển, quy mô diện tích và mức độ phân tán của lô rừng. Trường hợp có nhiều yếu tố cùng tác động, phương pháp xác định và áp dụng hệ số cũng được quy định cụ thể, góp phần hạn chế tình trạng mỗi địa phương hiểu và vận dụng theo một cách khác nhau.
Để đáp ứng yêu cầu thực tế về việc áp dụng các công nghệ mới, Dự thảo tính đến nhân công và thiết bị phục vụ vận hành thiết bị bay không người lái, xử lý ảnh viễn thám, sử dụng hệ thống định vị và tích hợp dữ liệu vào hệ thống thông tin địa lý. Trong sản xuất giống cây trồng lâm nghiệp, các phương pháp như nuôi cấy mô, giâm hom và chồi ghép cũng được cập nhật. Dữ liệu bản đồ lâm nghiệp và hệ tọa độ được chuẩn hóa, tạo thuận lợi cho việc tích hợp vào cơ sở dữ liệu của ngành.
Trong lĩnh vực lâm sinh và sản xuất giống cây trồng, dự thảo rà soát hệ số thực bì phát dọn, cự ly đi làm, tỷ lệ và thời điểm trồng dặm; bổ sung vật tư kỹ thuật đối với một số loài cây trồng lâm nghiệp chính như Sa mộc, Giổi xanh, Vối thuốc, Mắc ca. Đồng thời, bổ sung lao động vận chuyển cây con, trồng dặm năm thứ hai, năm thứ ba và máy móc, thiết bị ở một số khâu sản xuất giống.
Phương pháp xác định chi phí một ngày công lao động và chi phí ca máy, thiết bị cũng được rà soát nhằm phù hợp với các quy định hiện hành về tiền lương và quản lý chi phí. Đồng thời phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức triển khai và công bố đơn giá ngày công lao động lâm nghiệp, bảo đảm nguyên tắc chung và phản ánh điều kiện thực tế của từng địa phương.
Khi có hiệu lực, Thông tư dự kiến thay thế 5 thông tư được ban hành trong giai đoạn 2023 – 2025 và 3 quyết định trước đây về các nhóm định mức có liên quan. Việc quy định tập trung tại một văn bản sẽ góp phần giảm đầu mối tra cứu, hạn chế chồng chéo và tạo mặt bằng kỹ thuật chung trong phạm vi cả nước. Quy định mới cũng sẽ không phát sinh thêm thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Để hoàn thiện dự thảo, giúp các định mức phát huy hiệu quả và phản ánh đúng cách thức tổ chức và thực hiện công việc ngoài hiện trường, cơ quan soạn thảo mong nhận được ý kiến của các địa phương, chủ rừng, doanh nghiệp, đơn vị tư vấn, chuyên gia, nhà khoa học, hộ gia đình, cộng đồng dân cư và người trực tiếp làm nghề rừng, tập trung vào một số nội dung:
- Danh mục công việc và sản phẩm đầu ra đã đầy đủ, rõ ràng hay chưa;
- Mức hao phí lao động, vật tư, máy móc và thiết bị có sát với thực tế từng vùng, từng điều kiện sản xuất hay không;
- Hệ số điều chỉnh theo địa hình, cự ly, loại rừng và quy mô diện tích có dễ hiểu, dễ tính và dễ áp dụng hay không;
- Định mức tuần tra bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và ứng dụng công nghệ số có khả thi trong thực tế hay không;
- Quy định về đơn giá ngày công, trách nhiệm tổ chức thực hiện và quy định chuyển tiếp có phát sinh khó khăn, vướng mắc hay không.
Mỗi ý kiến từ thực tiễn là cơ sở để đánh giá mức độ phù hợp và khả năng áp dụng của hệ thống định mức. Sự tham gia rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, cá nhân sẽ góp phần hoàn thiện Thông tư, bảo đảm vừa thống nhất về nguyên tắc, vừa phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương và hoạt động nghề rừng.
Toàn văn dự thảo Thông tư và tài liệu trong hồ sơ dự thảo được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Cổng thông tin điện tử của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm.
Ý kiến góp ý gửi về Bộ Nông nghiệp và Môi trường (qua Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm), địa chỉ: số 02 Ngọc Hà, phường Ba Đình, thành phố Hà Nội; thư điện tử: nmkhuong@mae.gov.vn.