Với chưa đến 200 cá thể sống rải rác trong các sinh cảnh rừng bị chia cắt, Việt Nam đang đứng trước nguy cơ mất đi quần thể voi hoang dã. Đòi hỏi cấp bách lúc này là những hành động kịp thời để ngăn chặn nguy cơ tuyệt chủng và giảm thiểu xung đột voi – người.
Từ nghiên cứu đến hành động chiến lược
Thời gian qua, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã nỗ lực cùng với Tổ chức Humane World for Animals (tiền thân là Humane Society International) và Chi cục Kiểm lâm Đồng Nai/Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai triển khai nhiều giải pháp bảo tồn trên cơ sở khoa học, nhân văn, đảm bảo sự an toàn cho cả người và voi.
Ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm
Ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho rằng “Bảo tồn voi hoang dã là ưu tiên quốc gia và cũng là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Thông qua hợp tác với Humane World for Animals, chúng tôi đang thúc đẩy các giải pháp dựa trên khoa học, đồng thời tăng cường năng lực cho chính quyền địa phương để bảo vệ voi và sinh cảnh của chúng, đảm bảo sự phát triển bền vững cho các thế hệ mai sau.”
Trong thời gian qua, dưới sự điều phối của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Tổ chức Humane World for Animals không chỉ hỗ trợ kỹ thuật và một phần tài chính cho nhiều hoạt động bảo tồn trọng điểm mà còn phối hợp chặt chẽ với các đầu mối bảo tồn voi tại 5 tỉnh có voi, cùng các nhà nghiên cứu trong nước và chuyên gia quốc tế, nhằm xây dựng chiến lược quản lý và bảo tồn voi dựa trên hiểu biết khoa học, nguồn lực sẵn có và điều kiện thực tiễn địa phương.
Bà Thẩm Thị Hồng Phượng, Giám đốc quốc gia Tổ chức Humane World for Animals tại Việt Nam
Bà Thẩm Thị Hồng Phượng, Giám đốc quốc gia của Humane World for Animals tại Việt Nam chia sẻ: “Voi không chỉ là một phần trong di sản thiên nhiên và văn hóa Việt Nam mà còn là loài chỉ thị quan trọng cho sức khỏe của hệ sinh thái. Thông qua hợp tác chặt chẽ với Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cùng các địa phương, chúng tôi tập trung vào các giải pháp dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn, đồng thời bảo đảm lợi ích hài hòa cho cả voi và cộng đồng”.
Là một địa phương trọng điểm trong công tác bảo tồn voi của Việt Nam, bà Nguyễn Thị Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cho rằng, thành công chỉ đến khi có sự chung tay của toàn xã hội, từ việc nói không với săn bắt, buôn bán động vật hoang dã đến lan tỏa những thông điệp tích cực.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cho rằng, thành công chỉ đến khi có sự chung tay của toàn xã hội
Chung sống hài hòa. An toàn cho voi – An toàn cho người
Hưởng ứng Ngày Quốc tế về Voi, từ ngày 17 đến 21/9, tại Đồng Nai, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với UBND tỉnh tổ chức Tuần lễ Bảo tồn voi năm 2025 với chủ đề “Chung sống hài hòa. An toàn cho voi – An toàn cho người”.
Hình ảnh Voi hoang dã ghi nhận qua bẫy ảnh
Chuỗi sự kiện Hưởng ứng Ngày Quốc tế về Voi sẽ bao gồm nhiều hoạt động ý nghĩa. Nhóm hoạt động tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ địa phương diễn ra từ ngày 10–12/9/2025. 30 cán bộ từ 5 tỉnh có voi cùng đại diện các trường đại học đã được các chuyên gia quốc tế phối hợp cùng chuyên gia Việt Nam trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật về hai sáng kiến quan trọng: giám sát xung đột người – voi và khảo sát vùng phân bố voi dưới dạng ô lưới 5×5 km. Các sáng kiến này được điều chỉnh từ dự án thí điểm tại Đồng Nai, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và tăng cường trao đổi, hỗ trợ kỹ thuật giữa các địa phương và cấp quản lý.
Ngay sau đó, cuộc họp lần thứ nhất của Mạng lưới nghiên cứu/thực hiện công tác bảo tồn voi Việt Nam đã tổ chức vào ngày 13/9/2025. Mạng lưới được thành lập nhằm tạo diễn đàn để các địa phương chia sẻ khó khăn trong quá trình triển khai sáng kiến, trao đổi kết quả và giải pháp với nhau cũng như với các chuyên gia trong và ngoài nước, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và bảo tồn voi tại Việt Nam. Từ ngày 17–21/9/2025, Việt Nam cũng đăng cai cuộc họp lần thứ 12 của các chuyên gia voi châu Á với sự tham gia của nhiều tổ chức và nhà khoa học quốc tế.
Các đại biểu và người dân tại triển lãm giới thiệu những hình ảnh về voi hoang dã
Tuần lễ bảo tồn voi và các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng được khai mạc tại Đồng Nai từ ngày 19/9, trong đó đáng chú ý là triển lãm giới thiệu những hình ảnh và thước phim ấn tượng về voi hoang dã, được ghi lại thông qua Chương trình giám sát voi qua bẫy ảnh, được triển khai từ tháng 6/2022. Sự kiện kỳ vọng không chỉ mang đến cho công chúng cái nhìn chân thực về công tác bảo tồn voi ở Việt Nam, mà còn truyền cảm hứng và tinh thần trách nhiệm để các nhà quản lý và cộng đồng cùng chung tay biến xung đột voi – người thành cơ hội cho sự chung sống hài hoà./.